DALFSEN – Terwijl de rest van Nederland pas vanaf achttien jaar mag stemmen, pakt de gemeente Dalfsen het op woensdag 18 maart aanstaande anders aan. Tijdens de gemeenteraadsverkiezingen mogen alle 750 inwoners van 16 en 17 jaar hun stem uitbrengen in een unieke parallelverkiezing. Hiermee is Dalfsen de eerste gemeente in Nederland die jongeren op deze schaal en wijze bij de lokale democratie betrekt.
Hoewel de officiële Kieswet de stemgerechtigde leeftijd nog op achttien jaar houdt, benut Dalfsen de ruimte binnen de wettelijke kaders voor een educatief experiment. In de kernen Nieuwleusen, Dalfsen en Lemelerveld worden speciale stembureaus ingericht waar de jongeren, na het tonen van een officiële stempas en ID-bewijs, hun biljet in de bus mogen werpen.
“Waarom mogen wij nog niet stemmen?”
Burgemeester Michael Sijbom ziet het initiatief als een antwoord op een veelgehoorde vraag van de lokale jeugd. “Ik hoor jongeren vaak vragen waarom zij nog geen invloed mogen uitoefenen op besluiten die hun eigen toekomst raken,” aldus de burgemeester.
Met deze actie hoopt de gemeente een krachtig signaal af te geven aan Den Haag. De burgemeester roept de landelijke politiek dan ook op om te onderzoeken of de kiesgerechtigde leeftijd voor de gemeenteraad structureel omlaag kan. “Lokale verkiezingen gaan over de directe leefomgeving; juist daar doet de stem van de jeugd ertoe.”
Jongeren aan het roer
Het project is meer dan alleen een symbolische gang naar de stembus. Het proces wordt van binnenuit door de jongeren zelf vormgegeven:
- Eigen stembureauleden: Jongeren bemensen zelf de stembureaus om het proces van binnenuit te leren kennen.
- Lijstniveau: Er wordt gestemd op partijen (lijstniveau) in plaats van op individuele kandidaten.
- Onderwijs: In nauwe samenwerking met het Agnieten College in Nieuwleusen worden leerlingen tijdens de lessen maatschappijleer voorbereid op hun democratische taak.
Docent maatschappijleer Mink de Vries benadrukt de waarde van deze praktijkervaring: “Democratie leer je niet uit een boekje, dat moet je ervaren. Dat leerlingen nu zelf mogen stemmen én meedraaien in het stembureau is ongekend waardevol.”
Groot debat in de raadzaal
Om de messen te slijpen, vindt op 11 maart van 13:00 tot 15:00 uur een groot scholierendebat plaats in de raadzaal van het gemeentehuis. Hier gaan de jongeren de confrontatie aan met de echte kandidaat-raadsleden van de diverse politieke partijen in Dalfsen.
De uitslag van de parallelverkiezing zal laten zien hoe de politieke verhoudingen in de gemeente eruit zouden zien als de jongste generatie het voor het zeggen had. Of dit experiment navolging krijgt in de rest van het land, zal mede afhangen van de ervaringen in Dalfsen op 18 maart.
